Tạo nền tảng phát triển văn hóa đồng đều, bền vững trong dài hạn

Thảo luận tại Hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hoá Việt Nam, đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà - Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh đánh giá cao việc Quốc hội, Chính phủ đã khẩn trương kịp thời đưa vào kỳ họp lần này nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới nhằm thể chế hóa chủ trương lớn của Đảng tại Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị.

Để góp phần hoàn thiện dự thảo nghị quyết, đại biểu tham gia một số ý kiến như sau:

Thứ nhất, về chính sách phát triển tài năng văn hóa nghệ thuật tại điều 4. Dự thảo đã quan tâm đến chính sách phát triển nhân lực và tài năng trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật. Đây là nội dung có ý nghĩa then chốt bởi con người chính là chủ thể sáng tạo và lan tỏa các giá trị văn hóa. 

Tuy nhiên, để chính sách này thực sự đi vào chiều sâu, đại biểu đề nghị là bổ sung cơ chế ưu tiên đầu tư xây dựng, khuyến khích để hình thành các trung tâm, cơ sở ươm mầm, bồi dưỡng và phát triển tài năng văn hóa nghệ thuật cho thanh thiếu niên ở tại các địa phương một cách chuyên sâu. Bởi thực tiễn cho thấy tài năng nghệ thuật thường bộc lộ từ sớm, đặc biệt là ở lứa tuổi thanh thiếu niên. Nếu không được phát hiện và bồi dưỡng kịp thời, nhiều năng lực tiềm năng sẽ bị mai một.

Trong khi đó, các cơ sở phát triển năng khiếu tại địa phương hiện nay thì vẫn còn nhỏ lẻ, phân tán và thiếu sự đầu tư đồng bộ, định hướng dài hạn, chưa hình thành được hệ thống đào tạo bài bản từ phát hiện bồi dưỡng đến bồi dưỡng và khoảng cách tiếp cận giữa các vùng miền lớn, nhất là ở vùng sâu vùng xa. Việc xây dựng hệ thống phát hiện đào tạo bồi dưỡng ươm mầm tài năng ngay từ cơ sở không chỉ nhằm phát hiện và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao mà còn tạo nền tảng phát triển văn hóa đồng đều, bền vững trong dài hạn.

Thứ hai, về cơ chế giáo dục đối với học sinh có năng khiếu. Đại biểu đề nghị cần nghiên cứu xây dựng cơ chế giáo dục linh hoạt hơn theo hướng giảm tải Vin777 được xếp hạng cao nhất phổ thông đối với học sinh theo học năng khiếu văn hóa nghệ thuật, thể dục thể thao để các em có điều kiện tập trung phát triển chuyên sâu về tài năng năng khiếu của mình.

Theo đại biểu, hiện nay với Luật Thủ đô, Hà Nội đã làm được điều này nhưng các địa phương khác thì chưa có cơ hội để thực hiện. Bởi thực tế cho thấy các em theo đuổi con đường nghệ thuật hay thể dục thể thao phải dành M Vin7779 cho luyện tập với cường độ cao, đòi hỏi sự kiên trì, kỷ luật và đầu tư rất lớn về thể chất cũng như cảm xúc.

Việc đồng thời phải đảm bảo đầy đủ Vin777 được xếp hạng cao nhất học phổ thông đại trà trong khi theo đuổi năng khiếu chuyên sâu đã và đang tạo ra áp lực lớn về M Vin7779, thể lực và tâm lý của các em. Nếu được thiết kế lộ trình học tập phù hợp, trẻ có năng khiếu có điều kiện phát huy tốt năng lực, tạo ra giá trị bền vững cho cả cá nhân và xã hội. Quan trọng hơn, đây là sự đầu tư nguồn lực sáng tạo của quốc gia, lực lượng góp phần làm giàu đời sống tinh thần, bảo tồn bản sắc văn hóa và thúc đẩy ngành công nghiệp văn hóa.

Thứ ba, về cơ chế huy động nguồn lực con người ở điều 7. Dự thảo nghị quyết đã đề cập đến các cơ chế đặt hàng, khoán chi và phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực văn hóa. Đây là những định hướng quan trọng cho thấy bước chuyển tư duy quản lý hướng tới phát huy nguồn lực xã hội trên cơ sở Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, dẫn dắt và phát triển. Tuy nhiên, để các cơ chế này thực sự đi vào thực tiễn và phát huy hiệu quả, đại biểu đề nghị cần có chính sách cụ thể đủ mạnh, đủ linh hoạt hơn nhằm khuyến khích các nghệ nhân, nghệ sĩ, những người có thành tích cao trong thực tiễn tham gia giảng dạy, truyền dạy tại buổi 2 của các cơ sở giáo dục.

Theo đại biểu, đây là giải pháp quan trọng để huy động hiệu quả nguồn nhân lực chất lượng cao đang dồi dào trong xã hội, tạo điều kiện để những người có chuyên môn sâu, giàu kinh nghiệm tiếp thu cống hiến, đồng thời ghi nhận xứng đáng cả về giá trị và nghề nghiệp và thu nhập. Đồng thời đối với thế hệ trẻ, việc được học tập trực tiếp từ những nghệ nhân, nghệ sĩ có uy tín không chỉ giúp tiếp thu kiến thức kỹ năng mà còn truyền được cảm hứng nuôi dưỡng tư duy sáng tạo nghệ thuật. Qua đó các em không chỉ được sống trong môi trường văn hóa giàu trải nghiệm mà còn được hưởng thụ các giá trị văn hóa một cách trực tiếp và sinh động. Từ đó nâng cao đời sống tinh thần, từng bước hình thành và thấm sâu tình yêu văn hóa, nghệ thuật, nền tảng quan trọng cho sự phát triển nhân cách và giá trị lâu dài của mỗi con người.

"Tôi cho rằng đây là giải pháp mang lại giá trị đa chiều, vừa phát huy được nguồn lực con người hiện có vừa nâng cao được chất lượng đào tạo, đồng thời nuôi dưỡng được nền tảng văn hóa trong thế hệ trẻ. Khi nguồn lực tinh hoa được khơi thông và được kết nối với thế hệ kế cận thì văn hóa không chỉ được bảo tồn mà còn được tiếp nối và phát triển bền vững", đại biểu bày tỏ.

Xây dựng nền văn hóa Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc, “hòa nhập nhưng không hòa tan”

Nêu ý kiến thảo luận, đại biểu Lê Hoàng Hải - Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai nhấn mạnh, văn hóa là cội nguồn, văn hóa nói lên bản sắc của một dân tộc, "văn hóa còn thì dân tộc còn, văn hóa mất thì dân tộc mất". Khuyến mãi đăng ký Vin777 mở đường cho sự phát triển tri thức, phát triển quốc gia dân tộc để vươn ra thế giới. Bản sắc văn hóa dân tộc là giá trị tinh thần quý báu, là niềm tự hào của mỗi quốc gia dân tộc. Việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa thì không chỉ là trách nhiệm của thế hệ đi trước mà còn là trách nhiệm của thế hệ hôm nay. 

Đại biểu bày tỏ nhất trí cao với các cơ chế, chính sách đặc thù trong dự thảo nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam, đồng thời kỳ vọng các cơ chế này sẽ góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc, “hòa nhập nhưng không hòa tan”.

Để hoàn thiện dự thảo, đại biểu Lê Hoàng Hải nêu một số ý kiến.

Thứ nhất, về tên gọi của nghị quyết, đại biểu đề nghị nghiên cứu điều chỉnh tên gọi thành “Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc biệt để phát triển văn hóa Việt Nam”, nhằm phản ánh đầy đủ nội hàm các quy định đã thể hiện trong dự thảo nghị quyết và phù hợp yêu cầu phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện nay.

Thứ hai, về Ngày văn hóa Việt Nam, đại biểu nhất trí lựa chọn ngày diễn ra Hội nghị văn hóa toàn quốc lần thứ nhất là Ngày văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, để tăng tính trang trọng, đại biểu đề nghị thiết kế lại Điều 2 theo hướng tách các nội dung không trực tiếp liên quan. Cụ thể, khoản 3 của Điều 2 nên chuyển sang điều khoản khác do mang tính khuyến khích chung đối với các ngày lễ lớn; khoản 2 tuy có liên quan đến Ngày văn hóa Việt Nam nhưng chủ yếu quy định về miễn, giảm phí dịch vụ tham quan, chưa phù hợp đặt cùng quy định xác lập ngày lễ.

Đại biểu đề xuất thiết kế lại Điều 2 gồm 2 khoản: Ngày văn hóa Việt Nam là ngày 24 tháng 11 hằng năm; người lao động được nghỉ làm việc vào Ngày văn hóa Việt Nam và được hưởng nguyên lương. Theo đại biểu, cách thiết kế này phù hợp với quy định tại các luật hiện hành.

Thứ ba, về cơ chế ưu đãi trong lĩnh vực văn hóa tại khoản 2 Điều 5, đại biểu đề nghị sửa cụm từ “chuyển giao cho Nhà nước” thành “chuyển giao quyền sở hữu cho Nhà nước” để phù hợp với Luật Di sản văn hóa, tránh quy định chung chung, thiếu căn cứ pháp lý.

Đại biểu cũng cho rằng điểm c khoản 2 là không cần thiết, vì các điểm a và b đã xác định rõ các trường hợp được miễn thuế nhập khẩu, phí hải quan và không phải chịu thuế giá trị gia tăng, gồm trường hợp mua, đấu giá không vì mục đích lợi nhuận để trưng bày theo Luật Di sản văn hóa và trường hợp tặng cho, chuyển giao quyền sở hữu cho Nhà nước. Theo đại biểu, trường hợp không chuyển giao cho Nhà nước đương nhiên không thuộc diện ưu đãi và phải thực hiện nghĩa vụ thuế, phí theo quy định.