Kính gửi Bộ Văn hoá, Thể thao và Vin777 euro 2025 Tôi là một người hâm mộ của thể thao Việt Nam và thường xuyên theo dõi các vận động viên Việt Nam tại các giải đấu thể thao ở châu lục và thế giới. Được thấy các vận động viên Việt Nam tranh tài tại các giải thể thao quốc tế cùng với các quốc gia khác luôn là niềm vui của tất cả mọi người Việt Nam, trong đó có tôi. Tuy nhiên bên cạnh đó, tôi thấy quốc tế vẫn còn nhiều điều chưa biết về Việt Nam. Ở đây điều tôi muốn đề cập là "thứ tự họ và tên bị ngược" của người Việt Nam khi hiển thị trên sóng các giải quốc tế như Olympic, Asian Games, FIFA World Cup, vv. Mặc dù là nước đông nam Á, người Việt Nam chúng ta có họ tên theo thứ tự "họ trước tên sau", giống các nước đông Á là Trung Quốc, Hàn Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản, hay các vùng lãnh thổ Hồng Kông, Đài Loan. Họ của người Việt Nam đều là 1 âm tiết (Lý, Trần, Lê, Phạm,...), giống như họ ở Trung (Chen, Wang, Liu,...) hay họ ở Hàn (Park, Kim, Lee,...). Tuy nhiên, tại Asian Games và Olympic, trên truyền hình, trong khi tên của các vận động viên Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản được hiển thị đúng theo thứ tự "họ trước tên sau", tên các vận động viên Việt Nam lại bị hiển thị ngược "tên trước họ sau". Như ở chung kết súng ngắn 10m hơi nam Olympic Rio 2016, vận động viên Hoàng Xuân Vinh thì bị hiển thị ngược họ tên trên truyền hình là "Xuan Vinh HOANG", trong khi đó vận động viên Trung Quốc là "PENG Wei" và vận động viên Hàn Quốc là "JIN Jongoh" được hiển thị đúng thứ tự họ trước tên sau. Phần họ viết hoa toàn bộ là quy định chung cho tất cả vận động viên trên toàn thế giới, điều này là bình thường, nhưng vận động viên Trung Quốc và Hàn Quốc được giữ thứ tự họ tên truyền thống còn Việt Nam thì không, tôi thấy đó là điều không hợp lý. Tại FIFA Women"s World Cup 2023, tôi đã thấy tên cầu thủ Trung Quốc, Hàn Quốc trên truyền hình cũng theo thứ tự "họ trước tên sau", còn tên cầu thủ Việt Nam thì rất lộn xộn, khi bị đảo ngược, và một số chị em còn bị cắt đi chữ "Thị". Trước đây, tên vận động viên Nhật Bản khi hiển thị để "tên trước họ sau". Nhưng từ năm 2020 khi Nhật Bản đăng cai Olympic Tokyo, họ đã yêu cầu phải để "họ trước tên sau" như đúng thứ tự họ và tên trong tiếng Nhật. Đó là một hành động trông có vẻ nhỏ và không đáng kể, nhưng mang ý nghĩa rất lớn, thể hiện sự bảo vệ và quảng bá truyền thống tên gọi của người Nhật. Và từ đó tại các đại hội thể thao lớn về sau Nhật Bản sẽ được giữ thứ tự họ tên như vậy. Những điều này được ghi nhớ và lưu lại trong mục 5.9 - TV Name “Switching”, tài liệu "Language Guidelines & Participant Names" (https:/odf.olympictech.org/2026-MiCo/general/PDF/ODF_GEN_R-OWG2026-NAME-Language_Guidelines.pdf) của Olympic Data Feed (ODF), kho dữ liệu chuẩn hoá của Uỷ ban Olympic Quốc tế (IOC) dùng cho các sự kiện Olympic. Theo mặc định, các vận động viên sẽ hiển thị "tên trước họ sau" của phương tây. Tuy nhiên, các quốc gia được ghi trong danh sách TV Name “Switching” sẽ được hiển thị "họ trước tên sau" theo thứ tự họ tên của ngôn ngữ bản địa ở quốc gia đó. Hiện tại có Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Hồng Kông, Đài Bắc Trung Hoa, Triều Tiên và Ma Cao. Một bản tài liệu mới nhất (11 tháng 4 năm 2025) đã được cập nhật dành cho Olympic mùa đông 2026 và Olympic trẻ 2026, và nó cũng có thể sẽ được Hội đồng Olympic Châu Á (OCA) dùng cho Asian Games 2026, tuy nhiên tôi chưa thấy "VIE - Vietnam" trong danh sách. Trước đó ở PyeongChang 2018, Nhật Bản (JPN - Japan) cũng không có trong danh sách TV Name “Switching” (https:/odf.olympictech.org/2018-PyeongChang/general/PDF/Participant_Names_Policy.pdf). Tuy nhiên Nhật Bản đã được cập nhật thêm ngay sau đó tại Tokyo 2020 (https:/odf.olympictech.org/2020-Tokyo/general/PDF/Language_Guidelines_R-SOG-2020_LANG.pdf). Vì vậy, tôi thấy chúng ta cũng nên học theo Nhật Bản, cũng như các nước khác như Trung Quốc, Hàn Quốc trong việc bảo vệ thứ tự "họ trước tên sau" hiển thị trên truyền hình. Tên người Việt Nam, từ cái họ, cái tên riêng cũng như cái thứ tự "họ trước tên sau" đều là một phần trong văn hoá truyền thống của Việt Nam, nên bảo vệ và quảng bá nó. Cùng với đó, khán giả Việt Nam khi thấy tên vận động viên của nước ta hiển thị trên truyền hình, sẽ có thể đọc xuôi như tiếng Việt, thay vì đọc ngược gây cảm giác gượng gạo. Tôi có tìm hiểu và được biết chỉ có Uỷ ban Olympic Việt Nam (VOC) mới có thẩm quyền yêu cầu làm được điều này lên IOC. Tôi đã từng gửi mail cho VOC vào năm 2023 qua hòm thư của VOC là
[email protected], và mong chờ sự phản hồi và điều chỉnh. Nhưng rất tiếc, 2 năm trôi qua và tôi đã không được phản hồi nào, cũng như tên vận động viên Việt Nam vẫn bị ngược trên truyền hình Olympic Paris 2024. Do vậy, tôi rất mong quý Bộ có thể đề nghị với VOC để yêu cầu lên IOC và OCA cập nhật Việt Nam vào trong danh sách TV Name “Switching”, để cho ban tổ chức và truyền hình các giải đấu Olympic, Asian Games, SEA Games,... hay các giải thể thao khác từ nay về sau phải giữ đúng thứ tự tên của người Việt Nam là "họ trước tên sau" khi hiển thị trên truyền hình. Việc vận động viên Việt Nam bị đảo ngược tên còn dẫn đến việc sai họ (surname) và sai tên riêng (given name) của vận động viên. Như trường hợp vận động viên Nguyễn Thị Ánh Viên, tại Rio 2016 tên của cô bị hiển thị là "Vien NGUYEN THI ANH", người nước ngoài nhìn vào thì tưởng cô mang họ "Nguyễn Thị Ánh" thay vì họ "Nguyễn". Sang Tokyo 2020 thì tên cô còn bị hiển thị thành "Anh Vien NGUYEN THI ANH". Tôi rất mong những giải đấu sau, tên vận động viên Việt Nam sẽ được sửa chính xác, sẽ được hiển thị theo cú pháp như "NGUYEN Thi Anh Vien". Ít nhất, người Việt Nam khi thấy tên vận động viên Việt Nam hiển thị lên thì có thể đọc xuôi "họ trước tên sau" một cách thoải mái, còn người nước ngoài nhìn vào sẽ biết được họ và tên chính xác của người Việt Nam là "họ trước tên sau". Mong quý Bộ hãy giúp đỡ và đề nghị với VOC cho việc này. Tôi mong rằng sớm nhất là tại Asian Games 2026 Aichi-Nagoya, tôi cũng như mọi người hâm mộ thể thao Việt Nam được thấy các vận động viên Việt Nam thi đấu, khi bảng tên hiện lên không còn là tên ngược nữa, mà là một cái tên theo đúng chuẩn "họ trước tên sau" của Việt Nam. Phía Nhật Bản đã thay đổi được, thì tôi cũng tin Việt Nam cũng có thể làm được. Xin trân trọng cảm ơn